ภาพประกอบ: มรดกล้านนา
วันพญาวัน ๑๖ เมษายน: ทำไมเลื่อน และทุกวันในปี๋ใหม่เมือง
วันพญาวัน วันฯพยฯาวันฯ (คำเมืองอ่านว่า วันพญาวัน) คือ วันเถลิงศก ของล้านนา วันที่จุลศักราชเปลี่ยนเป็นปีใหม่ และเป็นวันที่ดีที่สุดของ ปี๋ใหม่เมือง ปีให่มฯเมิอฯง (คำเมืองอ่านว่า ปี๋ใหม่เมือง) ทุกวันนี้วันพญาวันตรงกับ วันที่ ๑๖ เมษายน ไม่ใช่ ๑๕ เมษายนอย่างที่หลายคนจำกันมา
บทความนี้อธิบายว่าทำไมวันปี๋ใหม่เมืองจึงเลื่อน และพาไล่ดูทีละวัน ตั้งแต่วันสังขานต์ล่องจนถึงวันปากเดือน ว่าคนล้านนาทำอะไร และเรียกแต่ละวันว่าอะไร
วันพญาวันตรงกับวันไหน
ปฏิทินล้านนาคำนวณวันปีใหม่ตาม คัมภีร์สุริยยาตร คือนับจากตำแหน่งดวงอาทิตย์ที่ย่างเข้าสู่ราศีเมษ ไม่ได้ยึดวันที่ตายตัวแบบปฏิทินสากล วันปีใหม่จึง ค่อย ๆ เลื่อนช้าลง ไปเรื่อย ๆ ทุกหลายสิบปี
ผู้รู้ปฏิทินล้านนาที่ให้สัมภาษณ์กับ สยามรัฐ (๒๕๖๕) สรุปว่าวันพญาวันเคยตรงกับ ๑๔ เมษายน ต่อมาเป็น ๑๕ และตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ เป็น ๑๖ เมษายน ไปอีกราว ๓๐ ปี เมื่อคำนวณละเอียดทีละปีด้วยสูตรในหัวข้อถัดไป จะเห็นว่าการเลื่อน ไม่ได้เปลี่ยนทีเดียวทั้งหมด แต่มีช่วงที่วันเก่าและวันใหม่สลับกัน
| ช่วงปี | วันพญาวัน (วันเถลิงศก) |
|---|---|
| พ.ศ. ๒๔๔๓–๒๔๗๓ | ๑๕ เมษายน |
| พ.ศ. ๒๔๗๔–๒๕๕๕ | ๑๕ หรือ ๑๖ เมษายน (สลับกันตามรอบปีอธิกสุรทิน) |
| พ.ศ. ๒๕๕๖–๒๕๘๕ | ๑๖ เมษายน ทุกปี |
| ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๘๖ | ๑๖ หรือ ๑๗ เมษายน |
ทำไมนับ ๑๖ เมษายน ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๖๒
แม้การคำนวณจะเลื่อนมาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ แต่ทางราชการยังกำหนดวันหยุดสงกรานต์เป็น ๑๓–๑๕ เมษายน ตามที่ใช้มาตั้งแต่ราว พ.ศ. ๒๔๙๑ วันที่คนทั่วไปรับรู้จึงไม่ตรงกับปฏิทินล้านนา
กรุงเทพธุรกิจ รายงานว่า สภาวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ ร่วมกับสำนักโหรหลวง โหรล้านนา และผู้เชี่ยวชาญปฏิทินไทย คำนวณได้ว่า พ.ศ. ๒๕๕๖–๒๕๘๕ วันมหาสงกรานต์ตรงกับ ๑๔ เมษายน ใน พ.ศ. ๒๕๖๑ สภาวัฒนธรรมฯ จึงยื่นหนังสือเปิดผนึกถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม และใน พ.ศ. ๒๕๖๒ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศให้ วันที่ ๑๔ เมษายน เป็นวันมหาสงกรานต์
ตั้งแต่นั้นมา ปี๋ใหม่เมืองจึงนับตามการคำนวณ คือ สังขานต์ล่อง ๑๔ · วันเน่า ๑๕ · วันพญาวัน ๑๖ เมษายน พิพิธภัณฑ์เรือนโบราณล้านนา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ก็ประกาศสงกรานต์ล้านนาปี พ.ศ. ๒๕๖๕ ว่าตรงกับวันที่ ๑๔–๑๖ เมษายน เช่นกัน
คำนวณวันพญาวันเองได้อย่างไร
ปฏิทินล้านนาและสำนักโหรหลวงใช้ความยาวปีตามคัมภีร์สุริยยาตรเท่ากัน คือ ๓๖๕.๒๕๘๗๕ วัน (๒๙๒๒๐๗ ÷ ๘๐๐) ยาวกว่าปีของปฏิทินสากล (๓๖๕.๒๔๒๕ วัน) อยู่เล็กน้อย วันเถลิงศกจึงช้าลงปีละราว ๒๓ นาที และเลื่อนไป ๑ วันในทุก ๆ ประมาณ ๖๒ ปี
คำนวณเวลาเถลิงศกของปีไหนก็ได้ด้วย ๓ ขั้นตอน
- หาจุลศักราช: จ.ศ. = พ.ศ. − ๑๑๘๑
- หาเศษ: คูณ จ.ศ. ด้วย ๒๙๒๒๐๗ บวก ๓๗๓ แล้วหารด้วย ๘๐๐ เก็บ เศษ ไว้
- แปลงเป็นเวลา: เศษ × ๑๐๘ = จำนวนวินาทีนับจากเที่ยงคืน (เพราะ ๑ วันมี ๘๖,๔๐๐ วินาที แบ่งเป็น ๘๐๐ ส่วน ส่วนละ ๑๐๘ วินาที)
ส่วน วันที่ ให้เทียบกับปีก่อนหน้า เริ่มจากวันพญาวันของปีที่แล้ว แล้ว
- ถ้าเศษปีนี้ น้อยกว่า เศษปีที่แล้ว (เวลาข้ามเที่ยงคืน) ให้ บวก ๑ วัน
- ถ้าปีนี้มี ๒๙ กุมภาพันธ์ ให้ ลบ ๑ วัน
ไม่อยากคำนวณเอง ใช้ เครื่องคำนวณวันพญาวัน ของมรดกล้านนาได้ เพียงใส่ปี พ.ศ. ก็ได้วันพญาวันและเวลาเถลิงศกทันที พร้อมตาราง ๒๐ ปีข้างหน้า
วันพญาวันและเวลาเถลิงศก พ.ศ. ๒๕๗๐–๒๕๘๕ (คำนวณตามสูตร)
| พ.ศ. | จ.ศ. | วันพญาวัน | เวลาเถลิงศก |
|---|---|---|---|
| ๒๕๗๐ | ๑๓๘๙ | ๑๖ เม.ย. | ๒๐:๕๒:๔๘ น. |
| ๒๕๗๑ | ๑๓๙๐ | ๑๖ เม.ย. | ๐๓:๐๕:๒๔ น. |
| ๒๕๗๒ | ๑๓๙๑ | ๑๖ เม.ย. | ๐๙:๑๘:๐๐ น. |
| ๒๕๗๓ | ๑๓๙๒ | ๑๖ เม.ย. | ๑๕:๓๐:๓๖ น. |
| ๒๕๗๔ | ๑๓๙๓ | ๑๖ เม.ย. | ๒๑:๔๓:๑๒ น. |
| ๒๕๗๕ | ๑๓๙๔ | ๑๖ เม.ย. | ๐๓:๕๕:๔๘ น. |
| ๒๕๗๖ | ๑๓๙๕ | ๑๖ เม.ย. | ๑๐:๐๘:๒๔ น. |
| ๒๕๗๗ | ๑๓๙๖ | ๑๖ เม.ย. | ๑๖:๒๑:๐๐ น. |
| ๒๕๗๘ | ๑๓๙๗ | ๑๖ เม.ย. | ๒๒:๓๓:๓๖ น. |
| ๒๕๗๙ | ๑๓๙๘ | ๑๖ เม.ย. | ๐๔:๔๖:๑๒ น. |
| ๒๕๘๐ | ๑๓๙๙ | ๑๖ เม.ย. | ๑๐:๕๘:๔๘ น. |
| ๒๕๘๑ | ๑๔๐๐ | ๑๖ เม.ย. | ๑๗:๑๑:๒๔ น. |
| ๒๕๘๒ | ๑๔๐๑ | ๑๖ เม.ย. | ๒๓:๒๔:๐๐ น. |
| ๒๕๘๓ | ๑๔๐๒ | ๑๖ เม.ย. | ๐๕:๓๖:๓๖ น. |
| ๒๕๘๔ | ๑๔๐๓ | ๑๖ เม.ย. | ๑๑:๔๙:๑๒ น. |
| ๒๕๘๕ | ๑๔๐๔ | ๑๖ เม.ย. | ๑๘:๐๑:๔๘ น. |
สำหรับคนชอบตัวเลข: สูตรเต็มแบบนับวัน
นำ (๒๙๒๒๐๗ × จ.ศ. + ๓๗๓) ÷ ๘๐๐ ส่วน จำนวนเต็ม คือจำนวนวันนับจากวันตั้งต้นของจุลศักราช เมื่อบวก ๑,๙๕๔,๑๖๘ จะได้ เลขวันจูเลียน (Julian Day Number) ของวันพญาวัน ซึ่งแปลงเป็นวันที่ได้ด้วยโปรแกรมปฏิทินทั่วไป ส่วน เศษ ใช้หาเวลาตามขั้นตอนที่ ๓
มรดกล้านนาตรวจสูตรนี้กับประกาศจริงแล้วตรงกันทั้งปี ๒๕๖๕ (๑๓:๔๙:๔๘ น.) และ ๒๕๖๙ (๑๔:๔๐:๑๒ น.) และให้ปีที่เปลี่ยนวันตรงกับที่สยามรัฐรายงาน คือ ๑๕ เมษายนครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๔๔๓ และ ๑๖ เมษายนทุกปีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖
วันพญาวันจะเลื่อนเป็น ๑๗ เมษายนเมื่อไร
ตามการคำนวณ วันพญาวันจะเป็น ๑๖ เมษายนทุกปีไปจนถึง พ.ศ. ๒๕๘๕ และ ๑๗ เมษายน จะเกิดขึ้นเป็นครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๘๖ เวลา ๐๐:๑๔ น. คือหลังเที่ยงคืนไม่นาน
แต่การเลื่อนจะ ค่อยเป็นค่อยไป เหมือนครั้งก่อน เพราะรอบปีอธิกสุรทิน (ปีที่มี ๒๙ กุมภาพันธ์) ทำให้เวลาเถลิงศกถอยกลับทุก ๔ ปี
- ช่วงแรก ราวหนึ่งปีในสี่ปีจะเป็น ๑๗ เมษายน คือ พ.ศ. ๒๕๘๖ ๒๕๙๐ ๒๕๙๔ ๒๕๙๘ ไปเรื่อย ๆ
- ราว พ.ศ. ๒๖๑๗ เป็นต้นไป ปีที่ตรงกับ ๑๗ เมษายนจะถี่ขึ้น
- หลัง พ.ศ. ๒๖๔๓ จะไม่มีปีที่ตรงกับ ๑๖ เมษายนอีก
ดูปีอื่น ๆ ได้ที่ เครื่องคำนวณวันพญาวัน ปีที่เวลาเถลิงศกใกล้เที่ยงคืน อย่าง พ.ศ. ๒๕๘๖ ควรตรวจกับประกาศสงกรานต์ของปีนั้นอีกครั้ง เพราะเพียงไม่กี่นาทีก็ทำให้วันเปลี่ยนได้
๑๔ เมษายน: วันสังขานต์ล่อง
วันสังขานต์ล่อง วันฯสํฯขาน์ตฯล่อฯง (คำเมืองอ่านว่า วันสังขานต์ล่อง) คือวันมหาสงกรานต์ วันที่ปีเก่ากำลังผ่านพ้นไป คำว่า ล่อง แปลว่าไหลผ่านไป เหมือนล่องตามน้ำ
พจนานุกรมบันทึกไว้ว่า คนรุ่นก่อนเข้าใจว่าวันสังขานต์ล่องคือวันที่ ๑๓ เมษายนมาตลอด แต่ "เป็นการเข้าใจผิด เพราะทางราชการประกาศไว้เช่นนั้น" ปฏิทินล้านนาเป็นแบบสุริย-จันทรคติ วันจึงเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ เช่น พ.ศ. ๒๕๖๔ ตรงกับวันที่ ๑๔ เมษายน เวลา ๐๓ นาฬิกา ๓๙ นาที
สิ่งที่คนล้านนาทำในวันนี้ ตามที่หอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงบันทึกไว้
- เช้ามืดจุดประทัด เพื่อขับไล่สิ่งไม่ดีให้ล่องไปพร้อมปีเก่า
- ชาวบ้านเชื่อว่า ปู่สังขานต์ย่าสังขานต์ จะล่องแพมาตามแม่น้ำ มารับเอาเสนียดจัญไรไป ผู้ใหญ่จึงปลุกเด็ก ๆ ให้ตื่นแต่เช้ามาช่วยกัน
- ทำความสะอาดบ้านเรือน ซักผ้าปูที่นอน ผ้าห่ม และอาบน้ำสระผม ให้ทั้งบ้านและร่างกายสะอาดก่อนขึ้นปีใหม่
๑๕ เมษายน: วันเน่า
วันเน่า วันฯเนาฯ (คำเมืองอ่านว่า วันเน่า) ตรงกับวันเนาว์ของภาคกลาง พจนานุกรมอธิบายว่าเป็นวันที่ "พระอาทิตย์โคจรอยู่ระหว่าง ๒ ราศี คือราศีมีนกับราศีเมษ" จึงยังไม่นับเป็นวันปีใหม่
วันเน่าเป็น วันดา วันฯดา (คำเมืองอ่านว่า วันดา) คือวันสุกดิบ วันเตรียมของสำหรับทำบุญใหญ่ในวันรุ่งขึ้น ทั้งอาหาร ข้าวแต๋น ข้าวแคบ น้ำขมิ้นส้มป่อย ตุง และช่อ
แหล่งข้อมูลที่ใช้ในบทความนี้ตรงกันว่า วันนี้ห้ามด่าทอ ห้ามพูดคำหยาบ และห้ามทะเลาะกัน ชาวบ้านเชื่อว่าใครปากเสียในวันเน่าจะโชคร้ายไปทั้งปี
ตอนบ่ายเป็นเวลา ขนซายเข้าวัด ข฿นฯซายฯเขั้าวัดฯ (คำเมืองอ่านว่า ขนซายเข้าวัด) คือไปตักทรายจากแม่น้ำมาก่อ เจ๋ดีย์ซาย เจดียฯซายฯ (คำเมืองอ่านว่า เจ๋ดีย์ซาย) ที่วัด สำหรับปักตุงในวันพญาวัน มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงบันทึกว่าเป็นการชดใช้ทรายที่ติดเท้าออกจากวัดไปตลอดทั้งปี
<figure><img src="https://moradoklanna.sgp1.cdn.digitaloceanspaces.com/blog/images/wan-phaya-wan-sand-stupas-800.jpg" srcset="https://moradoklanna.sgp1.cdn.digitaloceanspaces.com/blog/images/wan-phaya-wan-sand-stupas-400.jpg 400w, https://moradoklanna.sgp1.cdn.digitaloceanspaces.com/blog/images/wan-phaya-wan-sand-stupas-800.jpg 800w, https://moradoklanna.sgp1.cdn.digitaloceanspaces.com/blog/images/wan-phaya-wan-sand-stupas.jpg 1600w" sizes="(max-width: 860px) 100vw, 860px" alt="เจดีย์ทรายหลายองค์ปักธงสามเหลี่ยมหลากสี ล้อมเจดีย์ทรายองค์ใหญ่ ผู้คนนั่งตกแต่งอยู่รอบ ๆ" loading="lazy" width="1600" height="1200"><figcaption>เจดีย์ทรายปักธงหลากสีช่วงสงกรานต์ (ภาพจากวัดโพธิ์ กรุงเทพฯ) ในล้านนาเรียกว่าเจ๋ดีย์ซาย และนิยมปักตุงกับช่อ · <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sand_stupas_(%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2)_during_Songkran_at_Wat_Pho,_Bangkok_(2025)_-_img_02.jpg" target="_blank" rel="noopener nofollow">ภาพ: Chainwit. / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)</a></figcaption></figure>๑๖ เมษายน: วันพญาวัน วันเถลิงศก
วันพญาวันเป็นวันขึ้นปีใหม่และเป็นวันมงคลที่สุดของปี ช่วงเช้าทุกบ้านเข้าวัดทำบุญ กิจกรรมหลักของวันนี้ ได้แก่
| คำล้านนา | อักษรล้านนา | ความหมาย (ตามพจนานุกรม) |
|---|---|---|
| ตานขันเข้า | ทาฯนฯขันฯเขั้า | ทานขันข้าว นำสำรับอาหาร ลูกส้ม ของหวาน น้ำ และดอกไม้ธูปเทียน ไปถวายพระ อุทิศส่วนกุศลแด่บรรพบุรุษ เจ้ากรรมนายเวร และเจ้าที่เจ้าทาง |
| ตานตุง | ทาฯนฯทุง | ทานตุง เช่น ตุงตั๋วเปิ้งหรือตุง ๑๒ ราศี ปักไว้ที่กองเจดีย์ทราย |
| ไม้ก๊ำสะหลี | ไม้คําฯระฯสี | ไม้ค้ำโพธิ์ ไม้ง่ามที่นำไปค้ำต้นโพธิ์ในเทศกาลสงกรานต์ ถือเป็นการสืบชะตาราศี |
นอกจากนี้ยังมี สรงน้ำพระพุทธรูปและพระธาตุเจดีย์ ด้วยน้ำขมิ้นส้มป่อย พิพิธภัณฑ์เรือนโบราณล้านนา มช. ระบุว่าช่วงเช้าเป็นการทำบุญอุทิศถึงผู้ล่วงลับ เทวดา และเจ้ากรรมนายเวร ส่วน ช่วงบ่ายถึงเย็นเป็นเวลาดำหัวผู้ใหญ่ อ่านขั้นตอนและเครื่องดำหัวได้ที่บทความ ดำหัว และอ่านเรื่องตุงชนิดต่าง ๆ ได้ที่ ตุงล้านนา
กรุงเทพธุรกิจยังรายงานว่า คนล้านนาถือว่าวันพญาวันเป็นฤกษ์ดีสำหรับ เริ่มเรียนวิชา ไหว้ครู สืบชะตา และทำพิธีมงคลเกี่ยวกับบ้านเรือน
วิดีโอ: วิถีล้านนาวันพญาวัน
คลิปสั้นจากช่อง Lanna Information by CMULibrary ของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เผยแพร่ในวันพญาวัน ๑๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๓ เล่าว่าคนล้านนาเข้าวัดทำบุญทำทานอย่างไรในวันที่ดีที่สุดของปี
๑๗–๑๘ เมษายน: วันปากปี๋ และวันปากเดือน
วันปากปี๋ วันฯปากฯปี (คำเมืองอ่านว่า วันปากปี๋) พจนานุกรมให้ความหมายว่า "วันที่ถัดจากวันพญาวัน หรือวันเถลิงศกไป ๑ วัน" หอสมุดมหาวิทยาลัยรามคำแหงอธิบายว่าเป็น "วันแรกของปี"
สิ่งที่ทำในวันปากปี๋ ตามที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงและหอสมุดมหาวิทยาลัยรามคำแหงบันทึกไว้
- พระสงฆ์ทำพิธี ลดเคราะห์ หรือบูชานพเคราะห์ และหลายหมู่บ้านทำพิธี สืบชะตาหมู่บ้าน (อ่านเพิ่มที่ สืบชะตา)
- ลูกหลานยังไปดำหัวพระสงฆ์และผู้เฒ่าผู้แก่ต่อ
- ตกเย็นทุกบ้านทำ แกงบ่าหนุน (แกงขนุน) ชาวบ้านเชื่อว่าชื่อ หนุน จะช่วย หนุนชีวิต ให้มีโชคและเจริญก้าวหน้าตลอดปี
วันปากเดือน วันฯปากฯเดิอฯร (คำเมืองอ่านว่า วันปากเดือน) คือ "วันที่ถัดจากวันปากปี๋ไป ๑ วัน" ตามพจนานุกรม เป็นวันเริ่มเดือนใหม่ ยังมีการรดน้ำดำหัวกันต่อ
บางแหล่ง เช่น หอสมุดมหาวิทยาลัยรามคำแหง นับต่อไปอีกเป็น วันปากวัน และ ปากยาม แต่ไม่ได้ระบุวันที่และพิธีที่ชัดเจน คำนี้ยังไม่มีในพจนานุกรม
ทุกวันในปี๋ใหม่เมือง สรุปในตารางเดียว
| วันที่ | ชื่อล้านนา | ภาคกลางเรียก | ทำอะไร |
|---|---|---|---|
| ๑๔ เม.ย. | วันสังขานต์ล่อง | วันมหาสงกรานต์ | จุดประทัดไล่สิ่งไม่ดี ทำความสะอาดบ้านและร่างกาย |
| ๑๕ เม.ย. | วันเน่า (วันดา) | วันเนาว์ | เตรียมของทำบุญ ห้ามด่าทอ ขนซายเข้าวัด ก่อเจ๋ดีย์ซาย |
| ๑๖ เม.ย. | วันพญาวัน | วันเถลิงศก | ตานขันเข้า ตานตุง ไม้ก๊ำสะหลี สรงน้ำพระ บ่ายดำหัว |
| ๑๗ เม.ย. | วันปากปี๋ | – | ลดเคราะห์ สืบชะตาหมู่บ้าน กินแกงบ่าหนุน |
| ๑๘ เม.ย. | วันปากเดือน | – | วันเริ่มเดือนใหม่ ดำหัวต่อ |
สรุป
- วันพญาวัน คือวันเถลิงศกของล้านนา ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๕๖ ตามการคำนวณ ตรงกับ ๑๖ เมษายน
- ใน พ.ศ. ๒๕๖๒ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมประกาศให้ ๑๔ เมษายนเป็นวันมหาสงกรานต์ ปี๋ใหม่เมืองจึงนับเป็น สังขานต์ล่อง ๑๔ · เน่า ๑๕ · พญาวัน ๑๖
- วันปีใหม่เลื่อนเพราะปีตามคัมภีร์สุริยยาตรยาว ๓๖๕.๒๕๘๗๕ วัน คำนวณเองได้ด้วยสูตร (๒๙๒๒๐๗ × จ.ศ. + ๓๗๓) ÷ ๘๐๐ และจะเริ่มมีปีที่ตรงกับ ๑๗ เมษายน ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๘๖
- ถัดจากวันพญาวันคือ วันปากปี๋ (๑๗) และ วันปากเดือน (๑๘) แต่ละวันมีกิจกรรมและข้อห้ามของตัวเอง
ค้นคำล้านนาเกี่ยวกับปี๋ใหม่เมืองเพิ่มเติมได้ใน พจนานุกรมมรดกล้านนา และอ่านคำล้านนาของวันสงกรานต์ ตุง และยี่เป็งได้ที่บทความ ยี่เป็ง ปี๋ใหม่ และตุง
แหล่งอ้างอิง
- พจนานุกรมมรดกล้านนา: วันพญาวัน · วันสังขานต์ล่อง · วันเน่า · วันปากปี๋ · ปี๋ใหม่เมือง
- สยามรัฐ. (๒๕๖๕, ๑๔ เมษายน). เถลิงศกใหม่วันที่ 16 เม.ย. 'วันพญาวัน'. สยามรัฐออนไลน์
- ไทยโพสต์. (๒๕๖๙). นางสงกรานต์ปี 2569 นางรากษสเทวี. ไทยโพสต์ (ประกาศสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๙)
- เดลินิวส์. (๒๕๖๙). ประกาศนางสงกรานต์ปี 69 นาม 'รากษสเทวี' เกณฑ์ธัญญาหารวิบัติ-น้ำน้อย. เดลินิวส์
- Eade, J. C. (๒๕๔๑). Round-Number Reckoning in Thai for the 5000 Years of the Buddha. Journal of the Siam Society ๘๖ (ความยาวปีสุริยยาตร ๓๖๕.๒๕๘๗๕ วัน)
- วลัญช์ สุภากร. (ม.ป.ป.). 16 เม.ย. วันพญาวัน วันเถลิงศกป๋าเวณีปี๋ใหม่เมือง วัฒนธรรมสงกรานต์ล้านนา. กรุงเทพธุรกิจ
- พิพิธภัณฑ์เรือนโบราณล้านนา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (๒๕๖๕). ประเพณีสงกรานต์ล้านนา ปี พ.ศ. 2565 ตรงกับวันที่ 14 - 16 เมษายน. ศูนย์ศึกษาศิลปะและวัฒนธรรมล้านนา มช.
- ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง. (ม.ป.ป.). ประเพณีปีใหม่เมือง. ฐานข้อมูลท้องถิ่นจังหวัดเชียงราย
- นที จิตรเสรีพงศ์. (๒๕๖๑). วัฒนธรรมปีใหม่เมืองชาวล้านนา. สนเทศน่ารู้ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง
- สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (๒๕๖๓). วิถีล้านนาวันปีใหม่เมือง | วันพญาวัน และ วันสังขานต์ล่อง. Lanna Information by CMULibrary (YouTube)
ค้นหาคำว่า "วันพญาวัน" ในพจนานุกรมมรดกล้านนา
🎯 ทดสอบคำในบทความนี้ทายคำล้านนาจากบทความ 13 คำ จำได้แค่ไหน?
