หมวด: วัฒนธรรม
เรื่องราววิถีชีวิต ความเชื่อ อาหาร และของใช้ของคนล้านนา ผ่านคำล้านนาที่ใช้เรียกสิ่งเหล่านั้น
พระรัตนปัญญาเถระ: ปราชญ์ล้านนาผู้รจนาชินกาลมาลีปกรณ์
พระรัตนปัญญาเถระคือพระภิกษุนักปราชญ์แห่งวัดป่าแดง เชียงใหม่ ผู้รจนาชินกาลมาลีปกรณ์ อ่านประวัติ ผลงาน ข้อถกเถียงเรื่องตัวตน และยุคทองวรรณกรร…
เดือนเหนือ: ทำไมล้านนานับเดือนเร็วกว่า ๒ เดือน และวันเม็ง วันไท ปีหนไท
เดือนเหนือคือการนับเดือนแบบล้านนาที่เร็วกว่าภาคกลาง ๒ เดือน อ่านที่มาของเดือนเกี๋ยง เดือนยี่ วันเม็ง วันไทรอบ ๖๐ วัน และชื่อปีหนไท พร้อมวิธ…
ครูบาศรีวิชัย: ตนบุญแห่งล้านนา ผู้นำศรัทธาสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพ
ครูบาศรีวิชัยคือพระสงฆ์ที่ชาวล้านนายกย่องเป็นตนบุญ อ่านประวัติจากบ้านปาง ลี้ การบูรณะวัดกว่าร้อยแห่ง อธิกรณ์กับคณะสงฆ์ และถนนขึ้นดอยสุเทพที…
เครื่องเขิน: เครื่องรักของชาวไทขึน บ้านนันทาราม เชียงใหม่
เครื่องเขินคือภาชนะไม้ไผ่สานทารักของล้านนา อ่านที่มาของชื่อจากชาวไทขึน ชุมชนนันทาราม ขั้นตอนการทำ การฮายลายฮายดอก และคำเมืองที่ใช้เรียกภาชน…
เจ้าดารารัศมี: พระราชชายาผู้ฟื้นฟูฟ้อน ดนตรี และวัฒนธรรมล้านนา
เจ้าดารารัศมี พระธิดาเจ้าหลวงเชียงใหม่และพระราชชายาในรัชกาลที่ ๕ อ่านพระประวัติ กู่เจ้านายฝ่ายเหนือ ฟ้อน ดนตรี ละครน้อยไจยา และสวนเจ้าสบายท…
ตุงล้านนา: ชนิดของตุง ความหมาย และความเชื่อเรื่องการทานตุง
ตุงล้านนาคือธงที่ใช้ทั้งงานมงคลและงานศพ รู้จักตุงไจย ตุง ๑๒ ราศี ตุงกะด้าง ตุงสามหาง ตุงเหล็กตุงตอง ความเชื่อเรื่องอานิสงส์การทานตุง และคำล…
พระเจ้ากาวิละ: ผู้ฟื้นเมืองเชียงใหม่ยุคเก็บผักใส่ซ้า
พระเจ้ากาวิละคือเจ้าหลวงเชียงใหม่องค์แรกแห่งราชวงศ์เจ้าเจ็ดตน ผู้ฟื้นเมืองเชียงใหม่ที่ร้างจากสงคราม อ่านยุคเก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมือง แล…
สะล้อซอซึง: ดนตรีพื้นเมืองล้านนา สะล้อ ซึง และเสียงขับซอ
สะล้อซอซึงคือวงดนตรีพื้นเมืองล้านนา รู้จักสะล้อเครื่องสีกะลามะพร้าว ซึงเครื่องดีดสี่สาย ความหมายของซอในชื่อวง วงปี่จุม ป้าดก๊อง และคำเมืองเ…
พญากือนา: นิมนต์พระสุมนเถระ สร้างวัดสวนดอกและพระธาตุดอยสุเทพ
พญากือนาคือกษัตริย์ราชวงศ์มังรายผู้นิมนต์พระสุมนเถระจากสุโขทัย สร้างวัดสวนดอก และตามตำนานคือผู้เสี่ยงช้างอัญเชิญพระธาตุขึ้นดอยสุเทพ
ฟ้อนล้านนา: ฟ้อนเล็บ ฟ้อนเทียน และฟ้อนเจิง ต่างกันอย่างไร
ฟ้อนล้านนามีหลายแบบ อ่านความต่างของฟ้อนเล็บ ฟ้อนเทียน และฟ้อนเจิง ที่มาจากคุ้มเจ้าหลวงและศิลปะการต่อสู้ วงตึ่งโนง ช่างฟ้อน และคำเมืองจากพจน…
พระเจ้าติโลกราช: ยุคทองของล้านนา และสังคายนาที่วัดเจ็ดยอด
พระเจ้าติโลกราชคือกษัตริย์ราชวงศ์มังรายผู้นำล้านนาสู่ยุคทอง อ่านเรื่องท้าวลกผู้ชิงราชสมบัติ ศึกกับอยุธยา สังคายนาที่วัดเจ็ดยอด และการขยายเจ…
เรือนกาแล: กาแล หำยนต์ เติ๋น และความเชื่อในบ้านไม้ล้านนา
เรือนกาแลคือเรือนไม้ของคนล้านนาที่มีกาแลไขว้บนยอดจั่ว อ่านชื่อส่วนต่าง ๆ ของเรือน ชาน เติ๋น ร้านน้ำ หำยนต์ และความเชื่อเรื่องเสามงคลเสานางก…
พระนางจามเทวี: ปฐมกษัตริย์หริภุญไชย ตำนานและประวัติศาสตร์
พระนางจามเทวีคือปฐมกษัตริย์แห่งหริภุญไชยตามคัมภีร์จามเทวีวงศ์ อ่านเรื่องการเสด็จจากละโว้ พระโอรสแฝด เขลางค์นคร ศักราชที่ยังถกเถียง และกู่กุ…
ซิ่นตีนจก: หัวซิ่น ตัวซิ่น ตีนซิ่น และลายจกของผ้าล้านนา
ซิ่นตีนจกคือผ้าซิ่นล้านนาที่ต่อตีนด้วยผ้าทอจก รู้จักหัวซิ่น ตัวซิ่น ตีนซิ่น ซิ่นแบบต่าง ๆ ลายจกแม่แจ่ม ดอยเตา เมืองลอง และคำเมืองเรื่องผ้าจ…
พญามังราย: ผู้สร้างเมืองเชียงใหม่ จากเงินยางถึงเวียงกุมกาม
พญามังรายคือปฐมกษัตริย์ราชวงศ์มังรายผู้สร้างเมืองเชียงใหม่ใน พ.ศ. ๑๘๓๙ อ่านเส้นทางจากเงินยาง เชียงราย หริภุญไชย เวียงกุมกาม ชัยมงคล ๗ ประกา…
ขันโตก: สำรับอาหารล้านนา จากวงข้าวในบ้านสู่ขันโตกดินเนอร์
ขันโตกคือภาชนะและสำรับอาหารของคนล้านนา อ่านความหมายของโตก ขนาดต่าง ๆ อาหารบนขันโตก เช่น แก๋งฮังเล น้ำพิกหนุ่ม แคบหมู และที่มาของขันโตกดินเน…