ศูนย์การเรียนภาษา จารีต และวรรณกรรมล้านนา

ผาสาทผีต๋าย: ปราสาทศพล้านนา ลำดับชั้น และนกหัสดีลิงค์
ผาสาทผีต๋าย ปราสาทศพล้านนาที่ครอบโลงแห่ไปป่าเฮ่ว แบ่งตามฐานะตั้งแต่แมวควบถึงปราสาทนกหัสดีลิงค์ของพระมหาเถระ พร้อมวิธีสร้าง วันลากผาสาท และค…

พระแก้วมรกตในล้านนา: เจดีย์เชียงราย ช้างไม่ยอมไป
ตำนานพระแก้วมรกตในล้านนา พบในเจดีย์เชียงรายหลังฟ้าผ่า ช้างไม่ยอมไปเชียงใหม่แต่มุ่งไปลำปาง ก่อนพระเจ้าติโลกราชอัญเชิญสู่เจดีย์หลวง พร้อมคำเม…

คนไต: รู้จักไทยวน ไทลื้อ ไทขึน ไทใหญ่ ไทยอง และไทเหนือ
คนไตในล้านนามีใครบ้าง รู้จักไทยวน ไทลื้อ ไทขึน ไทใหญ่ ไทยอง และไทเหนือ ชื่อที่แต่ละกลุ่มเรียกตัวเอง ถิ่นเดิม ที่อยู่ในไทยวันนี้ และอักษรของ…

บวชลูกแก้ว: งานบวชเณรของคนเมือง จากเข้าวัดถึงแห่ลูกแก้ว
บวชลูกแก้วคืองานบวชเณรของคนเมืองล้านนา อ่านความหมายของลูกแก้ว ปอยลูกแก้ว แห่ลูกแก้ว ป้อออกแม่ออก การมัดมือรับขวัญ เดือนที่นิยมบวช และต่างจา…

ข้าวซอยไก่: สูตรทำเองแบบคนเมือง พร้อมคำเมืองในครัว
สูตรข้าวซอยไก่หรือเข้าซอยแบบคนเมือง ตำเครื่องแกงเอง เคี่ยวกะทิ ทอดเส้นกรอบ ส่วนผสมเป็นช่วงปรับได้ พร้อมเครื่องเคียงและคำกริยาในครัวคำเมือง …

ปฏิทินล้านนา: คู่มืออ่านปั๋กขะตืน เดือนเหนือ วันศีล และวันสำคัญ
ปฏิทินล้านนาหรือปั๋กขะตืนล้านนาอ่านอย่างไร รวมทุกบทความชุดปฏิทินของมรดกล้านนา เดือนเหนือ วันศีล ปี๋ใหม่เมือง วันเสีย ยามคนเมือง และเครื่องม…

ปฏิทินล้านนา ๒๕๗๐: วันสำคัญทั้งปี วันศีล วันเสีย และยี่เป็ง
ปฏิทินล้านนา ๒๕๗๐ ครบทั้งปี เดือนเหนือแต่ละเดือนตรงกับวันที่เท่าไร วันศีล วันเสีย ปี๋ใหม่เมือง วันพญาวัน เข้าพรรษา ออกพรรษา และยี่เป็ง ๑๓ พ…

เงินแถบ: เมื่อล้านนาใช้เงินรูปีอินเดีย
เงินแถบ คำเมืองแปลว่าเงินรูปีอินเดีย เงินสกุลหลักของล้านนายุคค้าไม้สัก ทำไมคนเมืองใช้รูปีแทนเงินบาท ก่อนกลายเป็นเครื่องเงินและสำนวน คนบ่าเต…

ตั๋วเมืองคืออะไร: อักษรธรรมล้านนา และเหตุผลที่ควรอ่านออก
ตั๋วเมืองคืออะไร อักษรธรรมล้านนาที่ใช้จารใบลาน เขียนปั๊บสา และเห็นบนป้ายวัด รู้จักชื่อเรียก ที่มาโดยย่อ อักษรพี่น้องไทขึน ไทลื้อ ลาว และเหต…

คำเมืองที่คนกลางเข้าใจผิด: รวมทุกคำในชุดเดียว
คำเมืองที่คนกลางเข้าใจผิด รวม ๑๕ คำที่ฟังแล้วงงที่สุด หิวแปลว่าไม่มีเงิน ยินดีแปลว่าขอบคุณ ข้าวคือไม้ฝาบ้าน พร้อมเหตุผล เกมทาย และแผนที่บทเ…

กฎเสียงคำเมือง ร→ฮ ช→จ ท→ต พ→ป: ฟังเหมือนแต่คนละคำ
กฎเสียงคำเมือง ร เป็น ฮ ช เป็น จ ท เป็น ต พ เป็น ป ค เป็น ก ทำไมคนภาคกลางฟังคำเมืองแล้วเข้าใจผิด พร้อมตัวอย่างกว่า ๕๐ คำจากพจนานุกรม และเกม…

หละปูน: ลำพูน เมืองหริภุญไชยที่เก่าแก่กว่าเชียงใหม่
รู้จักลำพูนหรือหละปูนในคำเมือง เมืองหริภุญไชยที่มีก่อนเชียงใหม่ พระธาตุหริภุญชัย คำขวัญ ลำไย หอมเตียม ไม้สำสา และชาวยอง พร้อมคำเมืองจากพจนา…