มรดกล้านนา

🌐 Read in English

ภาพวาดในต้นฉบับโบราณแสดงดวงจันทร์ห้าดวงรอบวงกลมสีแดง แต่ละดวงมืดและสว่างต่างกันตามตำแหน่งที่รับแสงจากดวงอาทิตย์ทางขวาของภาพ มีตัวอักษรเปอร์เซียกำกับ

ภาพ: Al-Biruni / Wikimedia Commons (Public domain)

อธิกมาส อธิกวาร: ปีที่มีเดือนสิบสองหน

อธิกมาส อธิกมาสฯฯ (คำเมืองอ่านว่า อะทิกะมาส) คือปีที่ปฏิทินล้านนามีเดือนเพิ่มขึ้นมาหนึ่งเดือน เดือน ๑๐ ซึ่งเป็นเดือนที่ปกติมีหนเดียวจะมาสองหน เรียกว่า "สิบก่อน" กับ "สิบหลัง" ส่วน อธิกวาร อธิกวาฯรฯ (คำเมืองอ่านว่า อะทิกะวาร) คือปีที่เดือน ๙ มี ๓๐ วันแทนที่จะเป็น ๒๙ วัน

บทความนี้อธิบายว่าทั้งสองอย่างคืออะไร ทำไมปฏิทินล้านนาต้องมี เกิดบ่อยแค่ไหน และทำให้วันสำคัญอย่างวิสาขบูชากับเข้าพรรษาเปลี่ยนเลขเดือนอย่างไร ตัวเลขปีทั้งหมดมาจากปฏิทินล้านนาของมรดกล้านนา และท้ายบทความมีเครื่องมือให้เลือกปี พ.ศ. แล้วดูเองได้

อธิกมาสฯฯ
อะทิกะมาส(บาลี)
น.เดือนที่เพิ่มขึ้นในปีจันทรคติ คือมี ๑๓ เดือน หรือ เดือน ๑๐(เหนือ) มี ๒ หน เรียก ๑๐ก่อน และ ๑๐หลัง ในปีที่เป็นอธิกมาสนี้ วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาจะต้องเลื่อนไปอีก ๑ เดือน เช่น วันวิสาขบูชา เดือน ๙ เปง (ปกติเดือน ๘ เปง) วันเข้าพรรษา เลื่อนไปแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ หลัง เป็นต้น; ปีที่มี ๑๒ เดือนจันทรคติ เรียก ปกติมาส
ดูในพจนานุกรมมรดกล้านนา →

สามอย่าง ที่ปฏิทินต้อง "เพิ่ม"

พจนานุกรมมีคำเรียกการเพิ่มไว้สามคำ ทุกคำมาจากภาษาบาลีและขึ้นต้นด้วย อะทิกะ (อธิก แปลว่า เพิ่ม)

คำ อักษรล้านนา เพิ่มอะไร ตามพจนานุกรม
อะทิกะมาส อธิกมาสฯฯ เดือน ปีจันทรคติมี ๑๓ เดือน เดือน ๑๐ มี ๒ หน
อะทิกะวาร อธิกวาฯรฯ วัน เดือน ๙ มี ๓๐ วัน เป็นแรม ๑๕ ค่ำ
อะทิกะสุระทิน อธิกสุรทินฯ วัน (ปีสุริยคติ) เดือนกุมภาพันธ์มี ๒๙ วัน

คำที่สามคือวันที่ ๒๙ กุมภาพันธ์ที่เราคุ้นเคยกันดี เป็นการเพิ่มวันในปฏิทินสุริยคติ ส่วนอธิกมาสกับอธิกวารเป็นการเพิ่มในปฏิทินจันทรคติ ซึ่งปฏิทินล้านนาใช้นับเดือนและวัน ปีที่ไม่เพิ่มอะไร พจนานุกรมเรียกว่า ปกติมาส ถ้าเป็นเรื่องเดือน และ ปกติวาร ถ้าเป็นเรื่องวัน

อธิกวาฯรฯ
อะทิกะวาร(บาลี)
น.วันที่เพิ่มเข้าในปีจันทรคติ คือในปีนั้นเดือน ๙ (เหนือ) มี ๓๐ วัน แม้จะเป็นเดือนคี่ก็เป็นแรม ๑๕ ค่ำ; ปีที่เดือน ๙ (เหนือ) มี ๒๙ วัน เป็น ปกติวาร. ดู...เดือนดั๋บ
ดูในพจนานุกรมมรดกล้านนา →
อธิกสุรทินฯ
อะทิกะสุระทิน(บาลี)
น.วันที่เพิ่มขึ้นในปีสุริยคติ คือในปีนั้นเดือนกุมภาพันธ์ มี ๒๙ วัน; ปีที่เดือนกุมภาพันธ์มี ๒๘ วัน เรียก ปกติสุรทิน
ดูในพจนานุกรมมรดกล้านนา →

ทำไมต้องเพิ่ม

เดือนจันทรคติยาวเฉลี่ยประมาณ ๒๙.๕๓ วัน ตามตารางข้อมูลดวงจันทร์ของ NASA ปฏิทินล้านนาเลยสลับเดือน ๒๙ วันกับเดือน ๓๐ วัน คือเดือนคี่ เดือนกี้ก เดิอฯรคีกฯ (คำเมืองอ่านว่า เดือนกี้ก) มี ๒๙ วัน และเดือนคู่ เดือนกู้ เดิอฯรคู่ (คำเมืองอ่านว่า เดือนกู้) มี ๓๐ วัน ครบ ๑๒ เดือนก็เป็น ๓๕๔ วัน

ปีสุริยคติยาวประมาณ ๓๖๕ วัน ถ้าไม่เพิ่มอะไรเลย เดือนในปฏิทินจะค่อย ๆ ถอยหลังเทียบกับฤดูกาลปีละราว ๑๑ วัน เมื่อสะสมจนเกือบเดือนหนึ่ง ปฏิทินจึงเติมเดือนเข้ามาทั้งเดือน (อธิกมาส) ส่วนเดือนจริงยาว ๒๙.๕๓ วัน ไม่ใช่ ๒๙.๕ วันพอดี ปฏิทินจึงต้องเติมวันเสริมในบางปี (อธิกวาร) นี่เป็นเหตุผลโดยสังเขป ส่วนวิธีคำนวณละเอียดตามสูตรสุริยยาตร์ บทความนี้ไม่ได้อธิบาย

เครื่องคำนวณของมรดกล้านนาใช้สูตรสุริยยาตร์ และได้ปีสามแบบเท่านั้นในทุกปี พ.ศ. ๒๔๐๐ ถึง ๒๘๐๐ ที่เราตรวจ

แบบของปี วันในปี เดือนในปี
ปกติ ๓๕๔ ๑๒
อธิกวาร (เพิ่มวัน) ๓๕๕ ๑๒ (เดือน ๙ มี ๓๐ วัน)
อธิกมาส (เพิ่มเดือน) ๓๘๔ ๑๓ (เดือน ๑๐ สองหน)
💡 เกร็ดความรู้
ปีล้านนาในตารางนี้นับตั้งแต่ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๗ ไปจนถึงสิ้นเดือน ๖ ของปีถัดไป เมื่อรวมความยาวทุกเดือนแล้วตรงกับ ๓๕๔ ๓๕๕ หรือ ๓๘๔ วันตามแบบของปีทุกครั้งที่ตรวจ ในช่วง ๔๐๑ ปีที่ว่า ไม่มีปีไหนที่มีทั้งอธิกมาสและอธิกวารพร้อมกัน

อธิกมาส: เดือนสิบสองหน

พจนานุกรมบอกว่าในปีอธิกมาส เดือน ๑๐ เหนือมีสองหน ปฏิทินล้านนาของเราเรียกว่า "เดือนสิบ (ก่อน)" กับ "เดือนสิบ (หลัง)" ปี พ.ศ. ๒๕๖๙ เป็นตัวอย่างล่าสุด

เดือน วันแรก จำนวนวัน
เดือนเก้า ๑๗ พ.ค. ๒๕๖๙ ๒๙
เดือนสิบ (ก่อน) ๑๕ มิ.ย. ๒๕๖๙ ๓๐
เดือนสิบ (หลัง) ๑๕ ก.ค. ๒๕๖๙ ๓๐
เดือนสิบเอ็ด ๑๔ ส.ค. ๒๕๖๙ ๒๙

เลขเดือนที่ซ้ำขึ้นกับว่านับเดือนแบบไหน ปฏิทินล้านนาของเรานับแบบปากเล้ม ซึ่งเลขเดือนล้านนาเดินนำเลขเดือนภาคกลางไป ๒ เดือน พจนานุกรมอธิบายไว้ที่คำว่า เปง เพงฯ (คำเมืองอ่านว่า เปง) ว่าเดือนล้านนากับเดือนภาคกลางต่างกัน ๒ เดือน

เมื่อให้เครื่องคำนวณบอกเลขของเดือนซ้ำเดียวกัน (ใช้วันที่ ๒๐ มิถุนายน ๒๕๖๙ ซึ่งอยู่ในเดือนสิบก่อน) จะได้เลขตามวิธีนับดังนี้

วิธีนับ เดือนที่ซ้ำ
ปากเล้ม (ปฏิทินล้านนาของเรา) เดือน ๑๐
โหรา (ปั๋กขะตืนบางฉบับ) เดือน ๙
ภาคกลาง เดือน ๘

คำว่า ปากเล้ม กับ โหรา ไม่ใช่คำหลักในพจนานุกรม จึงเขียนด้วยอักษรไทยเท่านั้น

วันสำคัญที่เลขเดือนเลื่อน

พจนานุกรมระบุว่าในปีอธิกมาสวันสำคัญทางพุทธศาสนาเลื่อนไปอีก ๑ เดือน ตัวอย่างที่ยกไว้คือ วันวิสาข๋ะปู๋จา วันฯวิสาขบูชา (คำเมืองอ่านว่า วันวิสาข๋ะปู๋จา) ปกติตรงกับเดือน ๘ เปง แต่ปีอธิกมาสตรงกับเดือน ๙ เปง และ เข้าหวะสา เขั้าหลฯามฯวัªา (คำเมืองอ่านว่า เข้าหวะสา) หรือเข้าพรรษา ตรงกับแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ หลัง

ปฏิทินล้านนาของมรดกล้านนาให้ผลตรงกับพจนานุกรม

วัน ปี ๒๕๖๙ (อธิกมาส) ปี ๒๕๗๐ (ปกติ)
วิสาขบูชา ๓๑ พ.ค. ๒๕๖๙ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนเก้า ๒๐ พ.ค. ๒๕๗๐ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนแปด
อาสาฬหบูชา ๒๙ ก.ค. ๒๕๖๙ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนสิบ (หลัง) ๑๘ ก.ค. ๒๕๗๐ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนสิบ
เข้าพรรษา ๓๐ ก.ค. ๒๕๖๙ แรม ๑ ค่ำ เดือนสิบ (หลัง) ๑๙ ก.ค. ๒๕๗๐ แรม ๑ ค่ำ เดือนสิบ

สังเกตว่า "เลื่อน" ในที่นี้คือเลขเดือน ไม่ใช่วันในปฏิทินสุริยคติ ทั้งสองปีวิสาขบูชาอยู่ในเดือนพฤษภาคม

งานที่อยู่หลังเดือนที่เพิ่มไม่เลื่อนเลขเดือน เช่นยี่เปง ซึ่งปี ๒๕๖๙ ตรงกับวันที่ ๒๔ พ.ย. และปี ๒๕๗๐ ตรงกับวันที่ ๑๓ พ.ย. ทั้งสองปีเป็นขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนยี่

ที่มาทางดาราศาสตร์ของการเลื่อนเลขเดือนตามสูตรสุริยยาตร์ บทความนี้ไม่ได้อธิบาย เราแสดงเฉพาะผลที่ตรวจจากปฏิทินได้

อธิกวาร: เดือนเก้าที่มี ๓๐ วัน

ปีอธิกวาร พจนานุกรมบอกว่าเดือน ๙ เหนือมี ๓๐ วัน แม้จะเป็นเดือนคี่ก็จบที่แรม ๑๕ ค่ำ ซึ่งเรียกว่า ดั๋บเต็๋ม ดัปฯเตมฯ (คำเมืองอ่านว่า ดั๋บเต็๋ม) แทนที่จะเป็น ดั๋บหน ดัปฯห฿นฯ (คำเมืองอ่านว่า ดั๋บหน) หรือแรม ๑๔ ค่ำอย่างเดือนคี่ทั่วไป

เรื่องนี้เกี่ยวกับวันศีลโดยตรง เพราะวันสุดท้ายของเดือนเป็นวันศีลหลวง ตัวอย่างเดือนเก้าที่ ๓๐ วันกับ ๒๙ วัน เทียบปี ๒๕๖๘ กับ ๒๕๖๙ มีอยู่ในบทความ วันศีลล้านนา ที่นี่จึงไม่ซ้ำ

พจนานุกรมบางรายการใช้เลขเดือนต่างกันเมื่ออธิบายเดือนนี้ (เช่นเลข ๗ ซึ่งเป็นเลขของภาคกลาง ตรงกับเดือน ๙ เหนือ) ที่นี่ยึดตามคำอธิบายของ อะทิกะวาร ที่ว่าเดือน ๙ เหนือ และตรวจแล้วว่าปฏิทินล้านนาของเราเพิ่มวันให้เดือน ๙ เท่านั้นในทุกปีอธิกวาร

ปีตัวอย่างจากปฏิทินล้านนา

ตารางนี้นับปีล้านนาจากวันพญาวันของปี พ.ศ. นั้น ตั้งแต่ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๗ ถึงสิ้นเดือน ๖ ของปีถัดไป

พ.ศ. จ.ศ. แบบของปี วันแรก วันสุดท้าย วัน
๒๕๖๖ ๑๓๘๕ อธิกมาส ๒๒ มี.ค. ๒๕๖๖ ๘ เม.ย. ๒๕๖๗ ๓๘๔
๒๕๖๗ ๑๓๘๖ ปกติ ๙ เม.ย. ๒๕๖๗ ๒๘ มี.ค. ๒๕๖๘ ๓๕๔
๒๕๖๘ ๑๓๘๗ อธิกวาร ๒๙ มี.ค. ๒๕๖๘ ๑๘ มี.ค. ๒๕๖๙ ๓๕๕
๒๕๖๙ ๑๓๘๘ อธิกมาส ๑๙ มี.ค. ๒๕๖๙ ๖ เม.ย. ๒๕๗๐ ๓๘๔
๒๕๗๐ ๑๓๘๙ ปกติ ๗ เม.ย. ๒๕๗๐ ๒๕ มี.ค. ๒๕๗๑ ๓๕๔
๒๕๗๑ ๑๓๙๐ ปกติ ๒๖ มี.ค. ๒๕๗๑ ๑๔ มี.ค. ๒๕๗๒ ๓๕๔
๒๕๗๒ ๑๓๙๑ อธิกมาส ๑๕ มี.ค. ๒๕๗๒ ๒ เม.ย. ๒๕๗๓ ๓๘๔
๒๕๗๓ ๑๓๙๒ อธิกวาร ๓ เม.ย. ๒๕๗๓ ๒๓ มี.ค. ๒๕๗๔ ๓๕๕
๒๕๗๔ ๑๓๙๓ อธิกมาส ๒๔ มี.ค. ๒๕๗๔ ๑๐ เม.ย. ๒๕๗๕ ๓๘๔
๒๕๗๕ ๑๓๙๔ ปกติ ๑๑ เม.ย. ๒๕๗๕ ๓๐ มี.ค. ๒๕๗๖ ๓๕๔
๒๕๗๖ ๑๓๙๕ ปกติ ๓๑ มี.ค. ๒๕๗๖ ๑๙ มี.ค. ๒๕๗๗ ๓๕๔
๒๕๗๗ ๑๓๙๖ อธิกมาส ๒๐ มี.ค. ๒๕๗๗ ๗ เม.ย. ๒๕๗๘ ๓๘๔
๒๕๗๘ ๑๓๙๗ อธิกวาร ๘ เม.ย. ๒๕๗๘ ๒๗ มี.ค. ๒๕๗๙ ๓๕๕

ปี ๒๕๗๒ ถึง ๒๕๗๔ เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ คือ อธิกมาส อธิกวาร อธิกมาส ติดกันสามปี ส่วนปี ๒๕๗๐ ที่อยู่หลังปี ๒๕๖๙ ทันทีเป็นปีปกติ และอธิกมาสครั้งถัดไปคือปี ๒๕๗๒

เกิดบ่อยแค่ไหน

ตัวเลขนี้นับจากปฏิทินล้านนาของมรดกล้านนา ครอบคลุม พ.ศ. ๒๔๐๐ ถึง ๒๘๐๐ รวม ๔๐๑ ปี

  • อธิกมาส ๑๔๘ ปี (ประมาณ ๓๗ ปีในร้อย หรือใกล้เคียง ๗ ปีในทุก ๑๙ ปี) ปีที่เป็นอธิกมาสห่างกัน ๒ หรือ ๓ ปีเท่านั้น
  • อธิกวาร ๗๘ ปี (ประมาณ ๑ ปีในทุก ๕ ปี) ห่างกันตั้งแต่ ๔ ถึง ๗ ปี
  • ปกติ ๑๗๕ ปี

ตัวเลขเหล่านี้เป็นผลของเครื่องคำนวณนี้ ไม่ใช่กฎที่ใช้ได้ทุกปฏิทิน และไม่ใช่ข้อสรุปเรื่องประวัติศาสตร์ ปฏิทินล้านนาในอดีตบางช่วงอาจนับต่างออกไป

ทำไมปฏิทินบางฉบับไม่ตรงกัน

ปีธรรมดา แต่ละวิธีนับต่างกันที่เลขเดือนซึ่งห่างกันคงที่ (ปากเล้มนำภาคกลางไป ๒ เดือน โหรานำไป ๑ เดือน ตามที่เครื่องคำนวณให้) แต่ปีอธิกมาสยุ่งขึ้น เพราะแต่ละวิธีนับให้เดือนที่ซ้ำเป็นเลขต่างกัน (๑๐ ปากเล้ม ๙ โหรา ๘ ภาคกลาง ตามตารางข้างบน) ปั๋กขะตืนบางฉบับจึงลงเลขเดือนเดียวกันต่างกันหนึ่งเดือนได้

ปั๋กขะตืน ปักขฯทืนฯ (คำเมืองอ่านว่า ปั๋กขะตืน) คือปฏิทิน และเครื่องคำนวณปฏิทินที่ไม่รู้จักอธิกมาสก็จะนับเดือนคลาดไปหนึ่งเดือนในครึ่งแรกของปีอธิกมาส เราจึงตรวจปีและเดือนทุกครั้งที่เขียนเรื่องวันสำคัญ ถ้าเป็นไปได้ ให้ดูปีก่อนว่าเป็นอธิกมาสหรือไม่ แล้วค่อยอ่านเลขเดือน

ลองเลือกปีดู

ใส่ปี พ.ศ. ตั้งแต่ ๒๔๐๐ ถึง ๒๘๐๐ เครื่องมือจะบอกว่าปีนั้นมีเดือนเพิ่มหรือวันเพิ่ม แสดงวันแรกและวันสุดท้ายของปีล้านนา ความยาวของแต่ละเดือน และปีถัดไปที่จะมีอธิกมาสหรืออธิกวาร

คำที่ควรรู้

คำเมือง อักษรล้านนา ความหมาย (ตามพจนานุกรม)
อะทิกะมาส อธิกมาสฯฯ เดือนที่เพิ่มในปีจันทรคติ เดือน ๑๐ เหนือ ๒ หน
อะทิกะวาร อธิกวาฯรฯ วันที่เพิ่มในปีจันทรคติ เดือน ๙ เหนือมี ๓๐ วัน
อะทิกะสุระทิน อธิกสุรทินฯ วันที่เพิ่มในปีสุริยคติ เดือนกุมภาพันธ์ ๒๙ วัน
ดั๋บเต็๋ม ดัปฯเตมฯ วันแรม ๑๕ ค่ำ เดือนคู่ และเดือน ๙ ของปีอธิกวาร
ดั๋บหน ดัปฯห฿นฯ แรม ๑๔ ค่ำ ของเดือนคี่
เดือนดั๋บ เดิอฯรดัปฯ วันข้างแรมที่พระจันทร์มืดสนิท
เดือนกี้ก เดิอฯรคีกฯ เดือนคี่ ๑ ๓ ๕ ๗ ๙ ๑๑
เดือนกู้ เดิอฯรคู่ เดือนคู่ ๒ ๔ ๖ ๘ ๑๐ ๑๒

สรุป

  • อธิกมาส คือปีที่เดือน ๑๐ มีสองหน (สิบก่อน สิบหลัง) รวม ๑๓ เดือน ๓๘๔ วัน
  • อธิกวาร คือปีที่เดือน ๙ มี ๓๐ วัน จบที่แรม ๑๕ ค่ำ รวม ๓๕๕ วัน
  • ทั้งสองอย่างไม่เกิดพร้อมกันในช่วง พ.ศ. ๒๔๐๐ ถึง ๒๘๐๐ ที่เครื่องคำนวณของเราตรวจ อธิกมาสห่างกัน ๒ หรือ ๓ ปี อธิกวารห่างกัน ๔ ถึง ๗ ปี
  • ในปีอธิกมาส เลขเดือนของวันสำคัญอย่างวิสาขบูชาและเข้าพรรษาเลื่อนไปหนึ่งเดือนตามพจนานุกรม ปี ๒๕๖๙ เป็นตัวอย่างเทียบกับปี ๒๕๗๐
  • วิธีนับเดือนต่างกันทำให้ปฏิทินบางฉบับลงเลขเดือนเดียวกันต่างกันหนึ่งเดือน ดูปีให้ชัดก่อนอ่านเลขเดือน

ค้นคำเหล่านี้ได้ใน พจนานุกรมล้านนา ถ้าอยากรู้ว่าเดือนเหนือแต่ละเดือนตรงกับเดือนไหนของภาคกลาง อ่านต่อที่ เดือนเหนือ และดูภาพรวมปฏิทินทั้งหมดที่ ปฏิทินล้านนา ปี ๒๕๗๐ ที่ไม่มีทั้งอธิกมาสและอธิกวาร อยู่ใน ปฏิทินล้านนา ๒๕๗๐

แหล่งอ้างอิง

  • พจนานุกรมมรดกล้านนา (dict2): อะทิกะมาส อะทิกะวาร อะทิกะสุระทิน ดั๋บเต็๋ม ดั๋บหน เปง วันวิสาข๋ะปู๋จา เข้าหวะสา
  • ปฏิทินล้านนาของมรดกล้านนา (เครื่องคำนวณสูตรสุริยยาตร์ นับเดือนแบบปากเล้ม): ประเภทปี ความยาวเดือน และวันที่ในบทความนี้ ตรวจเมื่อ ๒๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
  • NASA, Moon Fact Sheet: คาบเดือนจันทรคติ (synodic period) ๒๙.๕๓ วัน

ฝึกคำจากบทความนี้

ลองเล่นบัตรคำ 15 คำจากบทความนี้ จำคำล้านนาให้แม่นขึ้น

ค้นหาคำว่า "อะทิกะมาส" ในพจนานุกรมมรดกล้านนา

🎯 ทดสอบคำในบทความนี้ทายคำล้านนาจากบทความ 15 คำ จำได้แค่ไหน?

📝 ลองเขียนคำเมืองบนกระดาน แล้วแชร์ให้เพื่อน →

บทความที่เกี่ยวข้อง

โคมกระดาษทรงล้านนาสีแดงและสีเหลืองแขวนเรียงกันใต้ท้องฟ้าสีครามและเมฆขาว มองจากมุมต่ำขึ้นไป

ปฏิทินล้านนา ๒๕๗๐: วันสำคัญทั้งปี วันศีล วันเสีย และยี่เป็ง

18 ตุลาคม 2569 ประเพณี

ปฏิทินล้านนา ๒๕๗๐ ครบทั้งปี เดือนเหนือแต่ละเดือนตรงกับวันที่เท่าไร วันศีล วันเสีย ปี๋ใหม่เมือง วันพญาวัน เข้าพรรษา ออกพรรษา และยี่เป็ง ๑๓ พ…

ลานวัดพระธาตุลำปางหลวงยามเย็น มีเจดีย์ทรงระฆังสีทองเข้ม วิหารไม้หลังคาสีส้ม และผู้คนเดินอยู่ไกล ๆ ใต้ท้องฟ้าสีส้มอ่อน

วันศีลล้านนา: วันพระแบบคนเมือง ดั๋บกู้ ดั๋บกี้ก

21 พฤศจิกายน 2569 วัฒนธรรม

วันศีลคือวันพระแบบล้านนา มีวันศีลหน้อยและวันศีลหลวง ทำไมเดือนคี่จบที่แรม ๑๔ ค่ำ เดือนคู่จบที่แรม ๑๕ ค่ำ อ่านดั๋บกู้ ดั๋บกี้ก พร้อมเครื่องมื…

บันไดพระเจดีย์หลวงยามค่ำคืน แสงไฟสีเหลืองส่องเจดีย์และต้นไม้ใหญ่ใต้ท้องฟ้าสีน้ำเงินเข้ม เชียงใหม่

เดือนแปดล้านนา: แปดเปง วิสาขะ และเข้าอินทขีล

21 พฤศจิกายน 2569 ประเพณี

เดือนแปดล้านนาคือเดือน ๘ เหนือ ตรงกับเดือนหกภาคกลาง ปี ๒๕๗๐ ตรงกับ ๖ พ.ค.–๔ มิ.ย. อ่านแปดเปง วิสาขบูชา เข้าอินทขีล ๗ วัน และวันเสียวันพุธวั…

ศิลาจารึกอักษรฝักขามของวัดเชียงมั่น ด้านบนสลักดวงชาตาเมืองเชียงใหม่ จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ที่เชียงใหม่

เดือนเหนือ: ทำไมล้านนานับเดือนเร็วกว่า ๒ เดือน และวันเม็ง วันไท ปีหนไท

4 กันยายน 2569 วัฒนธรรม

เดือนเหนือคือการนับเดือนแบบล้านนาที่เร็วกว่าภาคกลาง ๒ เดือน อ่านที่มาของเดือนเกี๋ยง เดือนยี่ วันเม็ง วันไทรอบ ๖๐ วัน และชื่อปีหนไท พร้อมวิธ…

↑

↑ ↓ เลือก · Enter เปิด · Esc ปิด