ภายในกาดหลวง (ตลาดวโรรส) เชียงใหม่

ภาพ: Department of Tourism Thailand: LannaPhoto / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

ไปกาดแบบคนเมือง: คำล้านนาที่ใช้ตอนไปตลาด

กาด กาดฯ คือ ตลาด ในภาษาล้านนา ถ้าคนเมืองชวนว่า "ไปกาด" ก็คือไปตลาดนั่นเอง แต่กาดของคนล้านนามีหลายแบบ แยกชื่อตามเวลา ขนาด และสินค้า บทความนี้รวมชื่อกาดและคำเมืองที่ใช้ตอนซื้อของ ทั้งถามราคา ชิม และขอบคุณ จาก พจนานุกรมมรดกล้านนา

กาดฯ
กาด
น๑.ตลาด - สถานที่สำหรับซื้อขายของต่างๆ มีหลายประเภท เช่น กาดก้อม กาดนัด กาดแลง กาดหมั้ว เป็นต้น น๒.ผักกาด - ไม้ล้มลุก มีหลายชนิด ทั้งชนิดใบและชนิดหัว เช่น ผั๋กกาดขาวปี๋ ผั๋กกาดแม้ว ผั๋กกาดหัว เป็นต้น
ดูในพจนานุกรมมรดกล้านนา →
💡 เกร็ดความรู้
กาด มีอีกความหมายหนึ่งคือ ผักกาด เช่น ผั๋กกาดขาวปี๋ ผั๋กกาดหัว ดูบริบทของประโยคก่อนแปล

กาดแต่ละแบบ เรียกว่าอะไร

ชื่อ อักษรล้านนา ความหมาย (ตามพจนานุกรม)
กาดเจ๊า กาดฯเชั้า ตลาดที่ซื้อขายเฉพาะตอนเช้า
กาดแลง กาดฯแลงฯ ตลาดที่ซื้อขายเฉพาะตอนเย็น
กาดนัด กาดฯนัดฯ ตลาดที่นัดกันซื้อขายเป็นบางวัน
กาดหมั้ว กาดฯหั้฿มฯวฯฯ ตลาดสดที่ซื้อขายตลอดทั้งวัน
กาดหลวง กาดฯหลฯวฯง ตลาดขนาดใหญ่ มีสินค้าทุกชนิด มักเรียกตลาดใหญ่กลางเมือง เช่น กาดหลวงที่เชียงใหม่
กาดก้อม กาดฯก้อฯม ตลาดขนาดเล็ก มีคนมาซื้อขายไม่มาก
กาดแบปื๊น กาดฯแบพื้นฯ ตลาดที่วางของขายแบกับดิน
กาดลี กาดฯลี ร้านขายของ ตลาดที่มีติดตลอดวัน
กาดวาย กาดฯวาฯยฯ ตลาดตอนใกล้วาย คนซื้อคนขายกลับบ้านจวนจะหมด
⚠️ ข้อควรระวัง
กาดผี ไม่ใช่ตลาด! พจนานุกรมให้ความหมายว่า "บริเวณที่โล่งเรียบในป่า" อย่าเข้าใจผิดว่าเป็นตลาดผีนะเจ้า
แม่ค้าขายผักที่กาดหลวง เชียงใหม่
แม่ค้าขายผักหน้ากาดหลวง (ตลาดวโรรส) เชียงใหม่ · ภาพ: Department of Tourism Thailand: LannaPhoto / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

ซื้อ ขาย จ่าย และแป๋ะ

คำพื้นฐานของการซื้อขายในคำเมือง พร้อมความหมายและตัวสะกดอักษรล้านนาตามพจนานุกรม

  • ซื้อ ซื้ — เอาเงินแลกกับสิ่งของที่ต้องการ
  • ขาย ขายฯ — เอาของแลกเงินตรา
  • จ่าย จ่ายฯ — ซื้อ เช่น จ่ายกับข้าว หรือชำระด้วยเงิน
  • แป๋ะ แปะ — ซื้อเชื่อ (ซื้อของแล้วจ่ายเงินทีหลัง) เรียก ซื้อแป๋ะ ก็ได้

ถามราคา: เต้าใด และแปง

เต้าใด เทัาฯฯได แปลว่า เท่าไหร่ ใช้ถามราคา (เรียก เต้าฮือ ก็ได้)

เทัาฯฯได
เต้าใด
ว.เท่าไหร่; เต้าฮือ ก็ว่า
ดูในพจนานุกรมมรดกล้านนา →

ชิมแล้วบอกว่าอร่อย: ลำ

ลำ ลำ (ว.) แปลว่า อร่อย มีรสดี ถูกปาก คำเมืองมีหลายระดับให้เลือกใช้

พูดว่า อักษรล้านนา ความหมาย
ลำก่อ ลำกํ่อฯ อร่อยไหม
ลำ ลำ อร่อย
ลำแต๊ ลำแท้ อร่อยจริง ๆ อร่อยมาก
จ้าดลำ ชาดฯลำ อร่อยมาก ถูกปาก
บ่ลำ บลำ ไม่อร่อย ไม่มีรสชาติ

นี้กิ๋นลำ — สิ่งนี้อร่อย (ตัวอย่างประโยคจากพจนานุกรม คำว่า นี้)

ขอบคุณแม่ค้า: ยินดี

ซื้อของเสร็จ คนเมืองกล่าวขอบคุณว่า ยินดี ยินฯดี หมายถึง พอใจ ขอบใจ ขอบคุณ (พูดว่า ยินดียินบาน ก็ได้)

ยินฯดี
ยินดี
ก.พอใจ,ขอบใจ,รูสึกดีใจ,ขอบคุณ - คำกล่าวแสดงความของคุณ; ยินดียินบาน ก็ว่า
ดูในพจนานุกรมมรดกล้านนา →
ศัพท์อื่นที่ใช้ในกาด
  • ผ่อ ผํอฯ — ดู มอง ดูแล
  • กิ๋น กิ๋น — กิน
  • กาดงัวกาดควาย กาดฯง฿วฯกาดฯฅวฯายฯ — ตลาดที่ซื้อขายวัวควายเป็นหลัก
  • กาดแสง กาดฯแสงฯ — ตลาดซื้อขายอัญมณี

สรุปคำที่ใช้ได้ทันทีที่กาด

สถานการณ์ คำเมือง
ไปตลาด ไปกาด
ถามราคา เต้าใด
ของราคาสูง แปง
ถามว่าอร่อยไหม ลำก่อ
ชมว่าอร่อยมาก ลำแต๊ / จ้าดลำ
ขอบคุณ ยินดี

ค้นคำอื่น ๆ เกี่ยวกับกาดเพิ่มได้ใน พจนานุกรมมรดกล้านนา และอ่านเรื่องกว่างที่คนเมืองนิยมเลี้ยงไว้ชนในบทความ กว่างล้านนา

ค้นหาคำว่า "กาด" ในพจนานุกรมมรดกล้านนา

บทความที่เกี่ยวข้อง

กว่างตัวผู้ (Xylotrupes socrates) เขายาวเกาะบนใบตอง

กว่างล้านนา: กว่างโซ้ง กว่างแซม และคำจ๊อยหนุ่มแอ่วสาว

12 ตุลาคม 2569 · คำศัพท์

รู้จักชื่อเรียกกว่างในภาษาล้านนา ตั้งแต่กว่างโซ้ง กว่างแซม กว่างกิ๋ ถึงกว่างแม่อู้ด พร้อมอักษรธรรมล้านนาและคำจ๊อยหนุ่มแอ่วสาว จากพจนานุกรมม…

กว่าง ด้วงปีกแข็งตัวผู้มีเขา

กว่าง

22 พฤศจิกายน 2567 · เรียนภาษาล้านนา

ด้วงปีกแข็ง ตัวมีสีตั้งแต่น้ำตาลอ่อนไปจนถึงเกือบดำ ขามีขนและหนามแข็ง เล็บยาวโค้งงอเป็นคู่ มีเขาเฉพาะตัวผู้ มี ๒ เขา หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับ…

ดอยสุเทพตั้งตระหง่านอยู่หลังเมืองเชียงใหม่

ปู่แสะย่าแสะ: ตำนานยักษ์ผู้พิทักษ์เมืองเชียงใหม่ และประเพณีเลี้ยงดง

12 ตุลาคม 2569 · ประเพณี

ปู่แสะย่าแสะคือผีบรรพบุรุษของชาวลัวะและผีประจำเมืองเชียงใหม่ อ่านตำนานยักษ์ที่พบพระพุทธเจ้า ลูกทั้ง ๓๒ ตน และประเพณีเลี้ยงดงที่เชิงดอยคำ

ผู้คนปล่อยโกมไฟในเทศกาลยี่เป็ง เชียงใหม่

ยี่เป็ง ปี๋ใหม่ และตุง: คำล้านนาในประเพณีรอบปี

12 ตุลาคม 2569 · ประเพณี

ยี่เป็งคือวันเพ็ญเดือนสองเหนือ ปี๋ใหม่คือเทศกาลสงกรานต์ รู้จักคำล้านนาในประเพณี ทั้งผังผะตี้บ โกมลอย ดำหัว ตุง และตานตุง จากพจนานุกรมมรดกล้…

↑

↑ ↓ เลือก · Enter เปิด · Esc ปิด