บทความ หน้า 11
พระรัตนปัญญาเถระ: ปราชญ์ล้านนาผู้รจนาชินกาลมาลีปกรณ์
พระรัตนปัญญาเถระคือพระภิกษุนักปราชญ์แห่งวัดป่าแดง เชียงใหม่ ผู้รจนาชินกาลมาลีปกรณ์ อ่านประวัติ ผลงาน ข้อถกเถียงเรื่องตัวตน และยุคทองวรรณกรร…
หงส์หิน: ค่าวซอเรื่องดัง จากหงส์ผาคำถึงฉบับเจ้าสุริยวงศ์
หงส์หินคือค่าวซอเรื่องดังของล้านนา อ่านเรื่องย่อกุมารผู้ขี่หงส์ที่พระอินทร์เสกจากก้อนหิน ที่มาจากหงส์ผาคำของพระยาโลมาวิสัย ฉบับเจ้าสุริยวงศ…
เดือนเหนือ: ทำไมล้านนานับเดือนเร็วกว่า ๒ เดือน และวันเม็ง วันไท ปีหนไท
เดือนเหนือคือการนับเดือนแบบล้านนาที่เร็วกว่าภาคกลาง ๒ เดือน อ่านที่มาของเดือนเกี๋ยง เดือนยี่ วันเม็ง วันไทรอบ ๖๐ วัน และชื่อปีหนไท พร้อมวิธ…
ครูบาศรีวิชัย: ตนบุญแห่งล้านนา ผู้นำศรัทธาสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพ
ครูบาศรีวิชัยคือพระสงฆ์ที่ชาวล้านนายกย่องเป็นตนบุญ อ่านประวัติจากบ้านปาง ลี้ การบูรณะวัดกว่าร้อยแห่ง อธิกรณ์กับคณะสงฆ์ และถนนขึ้นดอยสุเทพที…
ปั๊บสาและใบลาน: สมุดและคัมภีร์ที่บันทึกวรรณกรรมล้านนา
ปั๊บสาและใบลานคือสื่อที่บันทึกวรรณกรรมล้านนา รู้จักการจารใบลาน ผูก สายสยอง ไม้ประกับ หอธรรม บันทึกท้ายคัมภีร์ และงานอนุรักษ์คัมภีร์ภาคเหนือ
เครื่องเขิน: เครื่องรักของชาวไทขึน บ้านนันทาราม เชียงใหม่
เครื่องเขินคือภาชนะไม้ไผ่สานทารักของล้านนา อ่านที่มาของชื่อจากชาวไทขึน ชุมชนนันทาราม ขั้นตอนการทำ การฮายลายฮายดอก และคำเมืองที่ใช้เรียกภาชน…
เจ้าดารารัศมี: พระราชชายาผู้ฟื้นฟูฟ้อน ดนตรี และวัฒนธรรมล้านนา
เจ้าดารารัศมี พระธิดาเจ้าหลวงเชียงใหม่และพระราชชายาในรัชกาลที่ ๕ อ่านพระประวัติ กู่เจ้านายฝ่ายเหนือ ฟ้อน ดนตรี ละครน้อยไจยา และสวนเจ้าสบายท…
คำบ่าเก่า: สุภาษิตล้านนา ๑๕ คำ คำสอนใจจากคนรุ่นเก่า
คำบ่าเก่าคือสุภาษิตคำสอนโบราณของล้านนา รวม ๑๕ คำ เช่น อ๋ดเผ็ดกิ๋นหวาน เผื่อฮู้ปอวาย ควันไฟไผห่อบ่กุ้ม พร้อมอักษรธรรม คำอ่าน และความหมายจากพ…
ตุงล้านนา: ชนิดของตุง ความหมาย และความเชื่อเรื่องการทานตุง
ตุงล้านนาคือธงที่ใช้ทั้งงานมงคลและงานศพ รู้จักตุงไจย ตุง ๑๒ ราศี ตุงกะด้าง ตุงสามหาง ตุงเหล็กตุงตอง ความเชื่อเรื่องอานิสงส์การทานตุง และคำล…
พระเจ้ากาวิละ: ผู้ฟื้นเมืองเชียงใหม่ยุคเก็บผักใส่ซ้า
พระเจ้ากาวิละคือเจ้าหลวงเชียงใหม่องค์แรกแห่งราชวงศ์เจ้าเจ็ดตน ผู้ฟื้นเมืองเชียงใหม่ที่ร้างจากสงคราม อ่านยุคเก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมือง แล…
มังรายศาสตร์: กฎหมายเก่าแก่ที่สุดของล้านนาในคัมภีร์ใบลาน
มังรายศาสตร์คือกฎหมายเก่าแก่ที่สุดของล้านนาที่อ้างพระนามพญามังราย อ่านที่มา ฉบับใบลานที่พบ ข้อถกเถียงเรื่องอายุ ตัวอย่างบทบัญญัติ และคำล้าน…
สะล้อซอซึง: ดนตรีพื้นเมืองล้านนา สะล้อ ซึง และเสียงขับซอ
สะล้อซอซึงคือวงดนตรีพื้นเมืองล้านนา รู้จักสะล้อเครื่องสีกะลามะพร้าว ซึงเครื่องดีดสี่สาย ความหมายของซอในชื่อวง วงปี่จุม ป้าดก๊อง และคำเมืองเ…