บทความ หน้า 10

ตั้งธรรมหลวง: ประเพณีฟังเทศน์มหาชาติ ๑๓ กัณฑ์ของล้านนา
ตั้งธรรมหลวงคือประเพณีฟังเทศน์มหาชาติ ๑๓ กัณฑ์ของล้านนาช่วงยี่เป็ง รู้จักคาถาพัน ซุ้มประตูป่า ทำนองเทศน์แบบล้านนา และคำเมืองที่ใช้ในงานบุญใ…

สืบชะตา: พิธีต่ออายุคน บ้าน และเมืองของชาวล้านนา
สืบชะตาคือพิธีต่ออายุของชาวล้านนา ทั้งสืบชะตาคน บ้าน และเมือง อ่านความหมายของไม้ค้ำ ขัว ตาแหลว ขั้นตอนพิธี และสืบชะตาเมืองเชียงใหม่

ฮ้องขวัญ: เรียกขวัญแบบล้านนา ขวัญ ๓๒ และพิธีมัดมือ
ฮ้องขวัญคือพิธีเรียกขวัญของคนล้านนา รู้จักความเชื่อเรื่องขวัญ ๓๒ เหตุที่ขวัญหนี ขันสะหลี บทเรียกขวัญ และการมัดมือด้วยฝ้ายไหมมือ

ดำหัว: ประเพณีขอขมาและขอพรผู้ใหญ่ในปี๋ใหม่เมือง
ดำหัวคือพิธีขอขมาและขอพรผู้ใหญ่ในปี๋ใหม่เมือง รู้ความหมายเดิมของคำ เครื่องดำหัว น้ำขมิ้นส้มป่อย ขั้นตอน และคำล้านนาที่ใช้ จากพจนานุกรมมรดกล…

ใส่ขันดอก: ประเพณีบูชาเสาอินทขีล เสาหลักเมืองเชียงใหม่
ใส่ขันดอกคือประเพณีบูชาเสาอินทขีล เสาหลักเมืองเชียงใหม่ ช่วงเดือน ๘ เข้า เดือน ๙ ออก อ่านตำนานกุมภัณฑ์ ไม้หมายเมือง และวิธีใส่ขันดอกที่วัดเ…

ปอยหลวง: งานฉลองถาวรวัตถุ แห่ครัวตาน ตุง และกลองหลวง
ปอยหลวงคืองานฉลองถาวรวัตถุในวัดของล้านนา อ่านลำดับงานวันดา วันกิน วันตาน การแห่ครัวตาน ตุงริมทาง กลองหลวง พระอุปคุต และคำเมืองที่ใช้ในงานปอย

ตานข้าวใหม่: ข้าวจี่ข้าวหลาม ดอยเงินดอยคำ และหิงไฟพระเจ้า
ตานข้าวใหม่คือประเพณีถวายข้าวที่เพิ่งเก็บเกี่ยวในวันเพ็ญเดือนสี่เหนือ รู้จักข้าวจี่ข้าวหลาม ตานข้าวล้นบาตร ดอยเงินดอยคำ และหิงไฟพระเจ้า พร้…

เลี้ยงผีปู่ย่า: ผีประจำตระกูลล้านนา ผีมด ผีเมง และผีเมือง
เลี้ยงผีปู่ย่าคือการเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษประจำตระกูลของคนล้านนาที่สืบทอดทางฝ่ายหญิง รู้จักเก๊าผี หิ้งผี การผิดผี ฟ้อนผีมดผีเมง และผีเมืองผู้ค…

ปอยส่างลอง: งานบวชเณรของชาวไตในแผ่นดินล้านนา
ปอยส่างลองคืองานบวชสามเณรของชาวไตหรือไทใหญ่ อ่านความหมายของคำ ตำนานเจ้าชาย ขั้นตอนแต่ละวัน ตะแป มองเซิง และเทียบกับบวชลูกแก้วของคนเมืองล้าน…

ปู่แสะย่าแสะ: ตำนานยักษ์ผู้พิทักษ์เมืองเชียงใหม่ และประเพณีเลี้ยงดง
ปู่แสะย่าแสะคือผีบรรพบุรุษของชาวลัวะและผีประจำเมืองเชียงใหม่ อ่านตำนานยักษ์ที่พบพระพุทธเจ้า ลูกทั้ง ๓๒ ตน และประเพณีเลี้ยงดงที่เชิงดอยคำ

ยี่เป็ง ปี๋ใหม่ และตุง: คำล้านนาในประเพณีรอบปี
ยี่เป็งคือวันเพ็ญเดือนสองเหนือ ปี๋ใหม่คือเทศกาลสงกรานต์ รู้จักคำล้านนาในประเพณี ทั้งผังผะตี้บ โกมลอย ดำหัว ตุง และตานตุง จากพจนานุกรมมรดกล้…

ไปกาดแบบคนเมือง: คำล้านนาที่ใช้ตอนไปตลาด
กาดคือตลาดในภาษาล้านนา รู้จักกาดเจ๊า กาดแลง กาดหมั้ว กาดหลวง และคำเมืองที่ใช้ตอนซื้อของ เช่น เต้าใด แปง ลำก่อ จ้าดลำ ยินดี จากพจนานุกรมมรดก…