บทความ หน้า 9

กิ๋นล้ำกิ๋นลำ: เฉลย ๙๙ เมนูอาหารเหนือ และคำเมืองในเพลง
เฉลยอาหารเหนือครบ ๙๙ เมนูในเพลงกิ๋นล้ำกิ๋นลำ พร้อมอักษรล้านนาและความหมายจากพจนานุกรม และเรียนคำเมือง กิ๋น ลำ หื้อ แล่ ม่วนแต๊ จากท่อนฮุก

เกี๋ยงแก้ว: เรียนคำเมืองจากเพลงแม่อุ๊ยเมืองหละปูน
เรียนคำเมืองจากเพลงเกี๋ยงแก้ว เพลงของ OverNormal ที่เล่าเรื่องแม่อุ๊ยเมืองหละปูน อ่านเนื้อร้องทีละบาท รู้จักคำว่า แม่อุ๊ย ตึง ฮ้อง หื้อ และ…

เพลงล้านนา ล้านนา: เรียนคำเมืองจากเพลงของมรดกล้านนา
เพลงล้านนา ล้านนา ของ อ.จรีย์ สุนทรสิงห์ อ่านทีละวรรค เรียนคำเมืองเรื่องบ้านเมืองและตัวตน เช่น ฮีตฮอย แป๋ง หมู่เฮา กำอู้ เอิ้น และดูสัมผัสข…

แสงประทีปแห่งล้านนา: เรียนคำเมืองจากเพลงรำลึกพระอุบาลี
อ่านเพลงแสงประทีปแห่งล้านนาแบบคนเรียนคำเมือง ประทีปคือผางผะตี้บ โรงเรียนคือโฮงเฮียน ร่มเย็นคือฮ่มเย็น พร้อมสัมผัสท้ายบรรทัดและคำที่ความหมาย…

ค่าวฮ่ำสอนหญิง: อ่านค่าวคำสอนล้านนาทีละบาท
ค่าวฮ่ำสอนหญิงคือค่าวที่สอนผู้หญิงล้านนาเรื่องฮีตและขึด อ่านคร่าวร่ำคำสอนเจ้าราชทีละบาท ดูสัมผัสห่วงโซ่ และเรียนคำเมือง จำจื่อ แพง ร่างแค้ว…

อ่านค่าวหงส์หิน: ถอดคำเมืองทีละวรรค ดูสัมผัส ฟังเสียงล้านนา
อ่านค่าวหงส์หินสองตอนทีละวรรค ตอนสลับลูกหมาแทนกุมาร และตอนผูกแขนแต่งงาน ถอดคำเมืองเทียบภาษาไทย ดูสัมผัสห่วงโซ่ และเสียง ป ต จ ที่ไทยกลางเป็…

คำอู้บ่าวอู้สาว: เรียนคำเมืองจากโวหารรักยามแอ่วสาว
คำอู้บ่าวอู้สาวคือโวหารรักที่หนุ่มสาวล้านนาใช้โต้ตอบกันยามแอ่วสาว อ่านทีละวรรค ทั้งบทขอขึ้นเรือนและบทพลูข้าบ่หอม พร้อมคำศัพท์ สัมผัส และเสี…

เพลงซอ: อ่านคำเมืองในบทซอทีละวรรค เสียง สัมผัส และคำสร้อย
เรียนคำเมืองจากเพลงซอ อ่านบทซออนุรักษ์ป่าไม้ทีละวรรค ดูเสียง ร เป็น ฮ ช เป็น จ สัมผัสที่ร้อยเป็นห่วงโซ่ และคำสร้อยท้ายบทซอถ้อง

เกจิล้านนา: รวมครูบาและพระเถระที่ชาวล้านนาเคารพ
เกจิล้านนาที่คนเหนือเรียกว่าครูบา รวมประวัติย่อพระสงฆ์ที่ชาวล้านนาเคารพ ตั้งแต่พระสุมนเถระ ครูบาศรีวิชัย ครูบาขาวปี ครูบาวงศ์ ถึงหลวงพ่อเกษ…

พระอุบาลีคุณูปมาจารย์: ปราชญ์สงฆ์เมืองแพร่แห่งวัดพระสิงห์
พระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (ฟู อตฺตสิโว) พระมหาเถระชาวแพร่ เจ้าอาวาสวัดพระสิงห์ ผู้วางรากการศึกษาสงฆ์ภาคเหนือ ชำระมหาชาติสร้อยสังกร และเรียบเรีย…

ชนกว่าง: กีฬาพื้นบ้านล้านนา คอนกว่าง ไม้ผั๋ด และกติกาเข้าคาม
ชนกว่างคือกีฬาพื้นบ้านล้านนาในหน้าฝน รู้จักคอนกว่าง กว่างแม่อู้ดในโพรงคอน ไม้ผั๋ด จามกว่าง และกติกาเข้าคาม พร้อมคำเมืองจากพจนานุกรม และการเ…

น้อยไจยา: ละครซอรักสามเส้าจากคุ้มเจ้าดารารัศมี สู่เพลงคำเมือง
น้อยไจยา (น้อยใจยา, น้อยไชยา) คือละครซอของท้าวสุนทรพจนกิจที่เจ้าดารารัศมีทรงผูกเรื่อง อ่านเรื่องย่อน้อยไจยากับแว่นแก้ว ที่มาของชื่อ และเส้น…